Spoorzoeker

Maria Charlotta Dugardin

Op Archiefbank Oostende zijn de registers van de burgerlijke stand van Oostende (1796-1908) volledig online te raadplegen als scans van microfilms.
Er zijn gelukkig ook klappers beschikbaar van de hele periode voor de huwelijken (Archiefnummer: BE/SAO/SAR026) en de overlijdens (Archiefnummer: BE/SAO/SAR027). Aan de geboorten wordt nog gewerkt, maar er is wel de originele jaarindex op het einde van elk jaarlijks scanbestand.

Mijn overgrootmoeder was Maria Charlotta Dugardin, haar grootvader Amatus is geboren in Oostende. Als matroos der koninklijke zeemacht kwam hij in Antwerpen, heeft waarschijnlijk zo zijn Antwerpse vrouw leren kennen en is er blijven wonen.

Hieronder de reconstructie van de familie Dugardin in Oostende, maar oorspronkelijk afkomstig uit Doornik (in blauw de stamreeks van Maria Charlotta):

Franciscus Josephus DUGARDIN x Maria Francisca Henrica Josepha SMEYERS/MEIJERS
	Petrus Franciscus Josephus (°Doornik 1772 †Oostende 23/02/1860 (87 jaar), Behanger(1801), Stoffeerder(1844))
	x Barbara Josepha Francisca THIBOU (°Oostende 22/04/1776 †Oostende 12/01/1837, weduwe)
		Henrica Philippina Blondina (°Sluis (NL) 21/03/1800 †Oostende 05/06/1843)
		x (Oostende 10/05/1823) Salomon Petrus DEVOS
		x (Oostende 10/04/1833) Engelbertus Joannes MESSENS
		Franciscus Jacobus Fredericus (°Oostende 14/01/1802 †Oostende 19/10/1844, Kleermaker)
		x(Oostende 14/8/1833) Maria Clara DEKEYSER (°Oostende 13/01/1801)
			Amatus Petrus Franciscus (°Oostende 28/01/1834, matroos der koninklijke zeemacht)
			x (1858) Francisca VAN WEDDINGEN (°Antwerpen 1825)
				Petrus Emilius (°Antwerpen 31/01/1859 †Berchem 20/12/1913)
				x (Antwerpen 16/09/1879) Josephina STEENACKERS (°Antwerpen 4/09/1859)
					Amatus Petrus (°Antwerpen 2/08/1880)
					Franciscus Emilius (°Antwerpen 22/09/1882)
					John (°Antwerpen 01/06/1884 †Antwerpen 4/04/1886)
					Arthur Josephus (°Antwerpen 27/05/1886)
					Maria Charlotta (°Antwerpen 21/05/1889 †Antwerpen 12/7/1951)
					x (Antwerpen 31/07/1909) Victor PERSOONS (°Antwerpen 18/06/1886 †Antwerpen 12/12/1964)
			Ludovicus Joannes (°Oostende 21/12/1835 †Oostende 18/11/1836)
			Ludovicus Franciscus (°Oostende 30/04/1837, kleermaker)
			x (Oostende 14/02/1867) Coleta Blondina VANTYGHEM
				Emilius (°1868 †Oostende 20/6/1871 (3 jaar))
				Petrus Dominicus (†Oostende 15/02/1870 (1 jaar))
				Rosalia (†Oostende 20/06/1874 (4 jaar))
				Maria Ludovica (°Oostende 25/03/1871)
				x (Oostende 6/06/1899) PILAEIS Carolus Camillus
				Helena Justina (°Oostende 11/03/1874 †Oostende 12/01/1879)
				Elodia (°Oostende 23/10/1872 †Oostende 17/12/1878)
			Petrus Franciscus (°Oostende 24/04/1839 †Oostende 23/01/1840)
			Petrus Franciscus Dominicus (°Oostende 6/08/1840, timmermansknecht)
			x (Oostende 26/10/1867) Esperantia Elisa DERYNCK
				Maria DUGARDEIN (°Oostende 22/02/1868, strijkster)
				x (Oostende 21/12/1892) HUYS Camil Felix
				Elisa Maria (°Oostende 11/01/1870, werkmeid)
				x (Oostende 23/02/1897) KOOY Josephus Eugenius
				Henricus (°Oostende 24/01/1872, stoker)
				x (Oostende 12/02/1896) FEYS Maria Sophia
				Franciscus (†Oostende 09/11/1873)
				Anna Esperantia (°Oostende 5/11/1874, strijkster)
				x (Oostende 16/10/1897) DEGROOTE Fredericus Franciscus
				Petrus Emilius (°Oostende 13/01/1879 †Oostende 29/01/1879)
			Franciscus Josephus (°Oostende 15/10/1842, kuipersknecht)
			x (Oostende 14/10/1842) Justina Carolina Albertina NODIN
				Helena Henrica (°Oostende 6/10/1866, strijkster)
				x (Oostende 22/11/1892) VANOVERBEKE Julianus Augustus
				Ludovica Maria (†Oostende 12/04/1873)
				Petrus Paulus (°Oostende 12/07/1878 †Oostende 02/10/1878)
		Virginie Rosalie DUGARDEIN (†Oostende 26/07/1807 (3 jaar))
		Jean Napoleon (†Oostende 24/05/1807 (1 jaar))
		Gustave Adolphe (†Oostende 05/03/1813 (4 jaar))
	x (Oostende 25/11/1840) Amelia CUYLLE

Ik heb ook alle families met verwante schrijfwijzen (Dugardein en Dujardin) gereconstrueerd (voorlopig nog zonder de geboorteregisters te raadplegen), het valt op dat zowat alle families inwijkelingen zijn:

Francois DUPREZ
x Claire DUGARDIN
	Isabelle (°Nieukercke 1750 †Oostende 07/05/1806 (56 jaar))
	x () Francois SCHÜH

Benedictus DUVIVIER
x Margarita DUGARDIN
	Josephus(†Oostende 14/04/1841 (1 jaar))

Ferdinandus Henricus DUGARDEIN
x Maria Theresia PINOT
	Noemia Catharina (°Breskens (NL) 27/02/1813 †Oostende 26/3/1871)
	x (Oostende 6/06/1832) Franciscus Philippus MAURUS
	Jan Desirez (°Breskens (NL) 12/07/1815)
	x (Oostende 21/01/1851) Julia DESMEDT
		Charlotta Julia (°Oostende 5/02/1852)
		x (Oostende 19/08/1876) RAUCROY Amandus Josephus
		Esperantia Florentia (°Oostende 27/04/1856)
		x (Oostende 10/02/1885) DEVROE Henricus Josephus
		Carolus Alphonsus Bartholomeus (°Oostende 2/04/1859, loodsleerling)
		x (Oostende 1/04/1880) WILLAERT Maria Joanna
	Carolus Franciscus
	x (Oostende 25/05/1861) Sophia Coleta VANCROMBRUGGHE
	Noe Henricus (°Oostende 27/07/1825)
	x (Oostende 22/07/1847) Joanna Coleta BROUCKXON
		Noë-Ignatius (†Oostende 22/06/1848)
		Maria Antonia Noémia (°1849 †Oostende 27/09/1851 (2 jaar))
		Alexander Ludovicus Augustus
		x (Oostende 16/08/1871) Mathildis Maria Josephina WARRINNIER

Ferdinandus DUJARDIN
x Maria VAN CALUS
	Ferdinandus Henricus/Laurentius DUGARDEIN (°Oudenburg 1778 †Oostende 02/01/1840 (61 jaar))
	x (<=1818) Maria Theresia PINOT
		Ferdinandus Henricus DUJARDIN (°1818 †Oostende 15/07/1831 (13 jaar))
		Henri Nicolas (†Oostende 30/05/1820)
		Carolus Franciscus (°Oostende 26/12/1821)
		x (Oostende 28/04/1846) Rosalia Francisca BEUREN
			Rosalia Maria Carolina (°1851 †Oostende 29/05/1852 (1 jaar))
			Maria Ludovica (°Oostende 8/05/1852)
			x (Oostende 16/05/1874) DHONT Henricus Philippus Franciscus
			S.N. (†Oostende 04/08/1853)
			Honorine Charlotte Christine (°Oostende 28/02/1855)
			x (Oostende 10/02/1877) KAPIOT Isidore
			Stephanie Esperance Rosalie (°Oostende 26/10/1856)
			x (Oostende 29/11/1879) VANDERVOORDE Pierre Francois Marie
			Carolus Joannes Edmundus (†Oostende 13/09/1857)
			Eulalie Marie Ermengarde (°Oostende 17/06/1858)
			x (Oostende 25/10/1884) DUPONT Emile Jean Baptiste Gilla
			Esperantia (†Oostende 09/08/1860)
			Pelagia Rosalia DUGARDIN (°Zandvoorde (Oostende) 14/06/1865)
			x (Oostende 26/11/1887) VERSPECHT Petrus (touwslagersknecht, °Hamme 28/06/1855)
			Ludovica Maria DUGARDIN (°Zandvoorde (Oostende) 2/08/1870)
			x (Oostende 27/03/1894) VANDENDRIESSCHE Eduardus Petrus

Augustinus DUGARDEIN
x Emilia VANRUBROUCK/VANZEEBROUCK/ZEEBROUCK
	Ferdinandus Franciscus (°Moere 1746 †Oostende 14/09/1826 (80 jaar))
	x () Maria Catharina VANCALIS
	Henri Joseph (°Zevekote 1747 †Oostende 07/08/1806 (59 jaar))
	x () Rosalie GAILLARD
	Anne Thérèse (°1758 †Oostende 21/04/1817 (59 jaar))
	x () Joseph Benoit MAROTE

Joannes Franciscus STAESENS
x Veconia Clara DUGARDEIN
	Alexander Franciscus (°Mariakerke †Oostende 02/09/1874 (61 jaar))

Carolus DUJARDIN
x Rosalia VERBRUGGHEN
	Isidorus (°Oudenaarde/oudekapelle 2/03/1833, schildersknecht)
	x (Oostende 2/03/1865) Maria Ludovica BU/BIL (°Oostende 05/09/1839 †Oostende 06/06/1879)
		Maria Ludovica (°Oostende 8/10/1860)
		x (Oostende 9/11/1887) BODDAERT Franciscus Henricus
		Virginia Ludovica (°Rijssel (F) 22/01/1867)
		x (Oostende 20/09/1890) LUST Carolus Ludovicus
		Isidorus Ludovicus (°Oostende 18/02/1869)
		x (Oostende 19/04/1892) DECLERCK Rosalia Maria
		Justina-Joanna (†Oostende 4/1/1871)
		Victorina Ludovica (†Oostende 18/06/1872)
		Eugenius Michaël (†Oostende 26/06/1873)
		Prospertus Desiderius (†Oostende 15/05/1876)
	x (Oostende 24/01/1880) Julia Maria BORREY

Franciscus DUJARDIN
x Sophia Coleta PIERLOOT
	Carolus Ludovicus (°Eernegem 18/06/1854, barbier, weduwnaar )
	x (Oostende 25/04/1891) MOEYAERT Maria Florentina

Pieter Jacobus DUJARDIN
x Rosalia VANWYNSBERGHE
	Lodewijk (°Westkapelle 1/12/1863)
	x (Oostende 17/11/1892) VANDUYVENBODEN Helena Maria Josephina

Adolf DUJARDIN
x Elodia WAELKENS
	Alexia Margareta (°Hulste 27/07/1881)
	x (Oostende 3/02/1900) MOUQUE Gusttavus Raymundus

Antoine Joseph DUJARDIN
x Jeanne Henriette MASSART
	Thomas Henri Antoine (°Luik 6/07/1857, architect)
	x (Oostende 12/12/1900) GOVAERTS Mathilde Clotilde Louise

Georges DUJARDIN
x Rose BRUTEIN
	Dominique (°Beselare †Oostende 17/06/1812 (51 jaar))
	x () Isabelle PERGOOT

Carolus Ludovicus DUJARDIN
x Ludovica Maria BRUGGEMAN
	Henricus Leontius (°Oostende 11/03/1880 †Oostende 12/03/1880)

Paul Maurice DUJARDIN
x Marie Pauline DE MEYER
	Marie Thérèse Pauline Louise Melanie Sophie (°Equarchin-près-Douai 27/07/1868 †Oostende 25/09/1870)

De originele akten zijn in te kijken op Archiefbank Oostende.

Victor Persoons

Victor Persoons (1886-1964), mijn overgrootvader, was in de Tweede Wereldoorlog actief in de klandestiene verzetsgroep “Samoyède”, opgezet vanuit Londen in 1942. De Samoyède-missie had als belangrijkste doel om op het moment van de bevrijding onmiddelijk de toenmalige media (radio, cinema en gedrukte pers) te activeren voor de nationale herleving, voor orde en rust en om het hele land op de hoogte te houden van wat er diende te gebeuren.

De meeste aandacht gaat gewoonlijk naar de afdeling “Radio”, en met reden: geen enkel bevrijd land slaagde erin om zo snel als België de nationale radio-uitzendingen te hervatten.
Mijn overgrootvader was echter actief in de afdeling “Drukkerij”, die onder leiding stond van Jean Wayers, directeur van de toenmalige vereniging van Belgische drukkers.

De afdeling drukkerij onderzocht o.a. de mogelijkheden om vanaf de bevrijding onmiddellijk drukwerk te kunnen uitgeven via drukkerijen overal in Vlaanderen, zij zorgde voor de beschikbaarheid van papier, inkt en drukmateriaal. Daarnaast bestudeerde zij ook het gedrag van de drukkers en de huizen die het meest voor de Duitse propaganda werkten.

Victor was Afgevaardigde voor Antwerpen en Limburg van de sector “Windsor-Charleroi” van Samoyède. Zijn achtergrond verklaart voor een groot deel waarom hij betrokken werd: meesterdrukker Victor had de Drukkerij “Dugardin & Persoons” opgericht in Antwerpen en was sinds 1920 secretaris van het “Syndikaat der Druknijverheid van Antwerpen”, waarvan hij in 1945, dus vlak na de oorlog, voorzitter zou worden.

Bedankbrief 1945

Microfiche over de missie voor de "secteur imprimerie"

Op 19 februari 1945 ontving Victor Persoons een brief van de Staatsveiligheid en de Special Force Mission van de Political Warfare Executive (PWE) (zie foto hiernaast) met dank en felicitaties van Luitenant-kolonel Hardy Amies, “head of the special force mission to Belgium”, en Kapitein Georges Aronstein, “Chef du service de la guerre politique”.

We vonden ook een microfiche in het frans met instructies voor de “secteur imprimerie”. Hierin staat dat de missie uitgaat van de “SHAEF (Supreme Head-quarters Allied Expeditionary Forces), section “Civil Affairs”, bureau Anglo-belge”. Ze bevat de specifieke opdracht en het soort informatie dat moet vergaard worden over de drukkerijen en hun stocks.

Bronnen:

- SOMA-CEGES.
- Blog van RUSRA-KUIAD ”Mission Samoyède“.
- Emailcontact met RUSRA-KUIAD via Victor’s kleindochter Nicole.
- “De Belgische Radio omroep tijdens de tweede wereldoorlog“. 1988. Greta Boon.
- Het Samoyède-project. Journal on media culture, volume 2, januari 2000.

Heilig Grafkapel, Kanne (foto: Erf-Goed.be)

In en rond Maastricht vinden we tot in de 18de eeuw de naam Je(e)(c)kermans. Deze naam lijkt duidelijk afgeleid van het riviertje de Jeker dat door Kanne stroomt en in Maastricht uitmondt in de Maas

Een bekende telg is Herman Jekermans (1610-1679) van Neercanne die na een 3-jarige pelgrimstocht naar het Heilig Land in 1647 de kapel van het Heilig Graf bouwde te Neercanne (Kanne).

Bewijs van de equivalentie van de namen Jeckermans en Eckermans vinden we bij 3 generaties van de Familie Eckermans te Nuth, gelegen op ongeveer 20 km van Maastricht:

RAL-LvO 1758, 182r: Op 4 oktober 1728 deed Geurt Jeckermans, weduwnaar Barbara Maes, afstand van het vruchtgebruik van 133 kleine roeden akkerland “op de capuijnskuijl” onder Wijnandsrade en Nuth, grenzend aan Peter Snackers, Goris Goressen, Ercken Bemelmans en Joannes Waltmans. Vervolgens kon zijn zoon Adam Jeckermans, in tweede huwelijk met Elisabeth Boecholt, het land verkopen aan zijn zwager Joannes Douven, gehuwd met Helena Jeckermans, voor 133 gulden.
RAL-LvO 1758, 179r: Op 26 juni 1737 verkochten Peter Houben, gehuwd met Cornelia Maessen, mede voor zijn schoonzus Elisabeth Maessen, en Mathijs Aelmans, bijgestaan door zijn moeder Agnes Maessen, aan Joannes Douven, gehuwd met Helena Eckermans, hun drie delen in een weiland te Hunnecum onder Nuth, elk deel groot 24 kleine roeden, grenzend aan Geurt Eckermans, Peter Crijns, Jacob Ramaeckers en Joannes Maes. De delen van Peter Houben en Elisabeth Maessen kostten 28 stuivers, het deel van Mathijs Aelmans 35 stuivers per kleine roede.
[Bron: http://genwiki.nl/limburg/index.php?title=Eckermans]

We zien in de GenDaLim 6 databank dat bij diezelfde familie naast Jeckermans en Eckermans ook al de namen Eeckermans en Eijckermans genoteerd worden in verschillende vormen, o.a. voor dezelfde Helena Jeckermans als hierboven:

28-04-1701  Nuth    Geborene      Eckermans Maria Helena
20-01-1726  Nuth    Echtgen.      Eijckermans Helena
28-10-1727  Nuth    Moeder        Eeckermans Helena
17-03-1728  Nuth    Moeder        Eckermans Helena
20-03-1730  Nuth    Moeder        Eickermans Helena
22-12-1731  Nuth    Moeder        Eickermans Helena
10-02-1735  Nuth    Moeder        Eijkermans Helena
19-07-1737  Nuth    Moeder        Eijkermans Helena
30-07-1740  Nuth    Moeder        Eijckermans Helena
10-04-1758  Nuth    Getuige       Eekermans Helena
08-02-1772  Nuth    Overledene    Eeckermans Helena

Ook in de doopregisters van Maastricht vinden we de equivalentie tussen Jekermans en Ekermans:

Doop Maastricht 03-12-1680: Johan Jekermans, vader Jois Jekermans, moeder Catharinæ Hellebrants.
Doop Maastricht 10-12-1684: Mechteld Ekermans, vader Jois Ekermans, moeder Cath. Hellebrant.

[Bron: GenDaLim 6]

En ook in mijn eigen stamboom zijn de namen Eijckerman en Eeckerman equivalent. Onder andere mijn oudste bekende rechtstreekse voorvader Niklaas (†1741) wordt genoteerd als Eeckerman, Eckerman en Eyckerman in de parochieregisters en in de staten van goed van Kallo.

Was mijn verste voorvader Niklaas dan ook een Jekermans?

Cornelis Jekermans uit Maastricht en twee broers vochten met het Staatse leger in de Spaanse successieoorlog (1701–1714). Cornelis huwde in Bergen-op-Zoom, en was daar ook regelmatig gekazerneerd. Over Cornelis bereid ik momenteel een artikel voor, dus binnenkort meer details over hem.

Misschien was één van die broers Nicolaes Eeckermans, die in 1714 vaandrig werd onder kapitein Jan Martijn de Plante (zie Zeeuwengezocht.nl). De Plante diende in het regiment van kolonel Verpoorte (zie Zeeuwengezocht.nl). Dit regiment was in 1726, het jaar dat Niklaas Eyckerman huwt te Kallo, gelegerd in Bergen-op-Zoom. (zie Milwiki.nl/dutchregiments).

Zijn vaandrig Nicolaes en Niklaas uit Kallo dezelfde persoon? Het is nog niet bewezen, temeer omdat er in die periode ook nog een Niclaas Eekeman (†<1727) was in Axel, dat ook in de buurt ligt (zie Zeeuwengezocht.nl). Deze Niclaas kan niet de Niklaas van Kallo zijn, maar zou eventueel wel vaandrig Nicolaes kunen zijn.

Ik ben dit verder aan het onderzoeken, dus wordt vervolgd….

Mocht u aanwijzingen hebben die mij kunnen helpen kan u reageren op dit bericht.

Het Nest van de Wuiten

Het boek “Het nest van de Wuiten” (2007) is het levenswerk van Jef Van Geert (1922-2008) over de eens belangrijkste industrietak van Hamme, de touwslagerij. Van Geert was zelf personeelschef bij de laatste Belgische touwslagerij “Le Lis“.

De touwslagerij werd in Hamme zeker al sinds het einde van de 16de eeuw beoefend ten behoeve van de haven van Antwerpen, maar kende haar grootste bloei in de 19de en vroege 20ste eeuw. De allerlaatste touwslagers en spinners hielden ermee op in de jaren ‘70 van de vorige eeuw.

De meeste van mijn Hamse voorouders, de Eyckermannen, waren in de 19de en vroege 20ste eeuw ook touwslagers, zeeldraaiers, lijndraaiers of spinners, ze woonden in de arme buurt aan de Kaaldries.

In dit prachtige en interessante boek worden heel wat spinners bij naam (en roepnaam) genoemd. Zelfs als de naam van je Hamse voorouders er niet in voorkomt blijft het zeker de moeite om het te lezen en je een idee te vormen van de barre levensomstandigheden.

Volgende namen komen voor in het boek:
BIJL, BOEL, BONNARENS, BOSMAN, BRUGGEMAN, COEN, DE BEER, DE BEULE, DE BONDT, DE COCK, DE FERRERE, DE GEEST, DE KEPPE, DE KEYSER, DE MAN, DE METSEN, DE MUNTER, DE PUNNE, DE SMET, DE STOBBELEIR, DE WAELE, DE WILDE, DE WILDER, DE WITTE, GOOSSENS, HEIRWEGH, HELLEBOUT, HIEL, HUTSEBOUT, KEYMOLEN, KINDERS, MESSEMAKER, PEELMAN, PERMENTIER, PERSIAUX, PHILIPS, PIETERS, QUINTELIER, ROSSEEL, ROTTIERS, RUYS, RUYSINCK, SAERENS, SERRARIS, SILLIS, SMET, TASSENT, TEMMERMAN, THIERENS, TILLEY, VAN BOOGAERT, VAN CAUWENBERGHE, VAN DE VELDE, VAN DE VOORDE, VAN DEN BRANDEN, VAN DER LELY, VAN DER VREKEN, VAN DOORSELAER, VAN GARSE, VAN GEERT, VAN GEETERUYEN, VAN GOETHEM, VAN HAUTE, VAN HAVER, VAN HOUTE, VAN HOVE, VAN KERSAVONDT, VAN LIERDE, VANDER TAELEN, VERCAUTEREN, VERHOEVEN, VERMEIRE, VERMOENS, VERMORGEN, VERSCHELDEN, VERSTAPPEN. 
Download de volledige naamindex op “Nest van de Wuiten” (.xls 28 Kb). 

Het boek kan besteld worden via de Hamse Heemkundige Kring Osschaert, meer informatie vind je ook op de website van de familie Van Geert.

Een andere interessante bron over de Hamse touwslagerij is de thesis van Sofie Buyse uit 1997:
De Touwslagerij te Hamme. Macrostudie over de touwindustrie te Hamme met nadruk op de 19de en 20ste eeuw, gevolgd door een casestudie over het touwslagersgeslacht Vermeire van de 16de eeuw tot de 20ste eeuw.

Hoewel bij het grote publiek weinig bekend, kan Google Books zeer interessant zijn voor de genealoog. Google Books is te beschouwen als een online bibliotheek, maar dan doorzoekbaar zoals met de Google zoekmachine die we allemaal kennen.

Google digitaliseert sinds 2004 de boeken van een aantal grote universiteitsbibliotheken zoals Oxford, Harvard, Stanford, Madrid, Lausanne, Gent, … maar ook de openbare bibliotheek van New York en de Bayerische Staatsbibliothek. Deze collectie wordt aangevuld met de catalogi van uitgevers.

Oude boeken waarop geen auteursrecht meer berust zijn meestal volledig in te kijken en te downloaden als doorzoekbare PDF. Van andere zijn enkel tekstfragmenten te bekijken, maar ook die kunnen al interessant zijn.

Een groot voordeel is dat je de computer kan laten zoeken naar bepaalde woorden in het boek. Dat is echter niet onfeilbaar, zeker niet bij oudere boeken, omdat alles automatisch gescand en naar text omgezet werd d.m.v. OCR. Dus het is niet omdat je een bepaald woord niet vindt dat het niet in het boek zou staan.

Wat kan je vinden?

1. Oude naslagwerken en woordenboeken kunnen handig zijn om termen uit oude teksten te begrijpen via woordenboeken uit de tijd dat de tekst werd opgesteld.
Zo ontdekte ik ”Het Groot Woordboek der Nederlandsche en Fransche Taele” uit 1739 toen ik op zoek was naar de juiste betekenis van het beroep van “fruytenier” van één van mijn voorouders. Het is trouwens een “fruyt verkooper”.
Zoekend naar het beroep van “cabaretier” vond ik ”eenen kleynen dictionnaire van de nootsaeckelyckste woorden”, het 3de deel van de “Fransche grammaire van ‘t klooster van St. Joris te Gendt” uit 1727. Een cabaretier is een “herbergier van eene drinckherberge”.

2. Referenties naar uw familienaam: zoeken naar (varianten van) je familienaam kan onverwacht interessante informatie opleveren. Ik beschrijf er bvb in Jean Eykerman, opgehangen voor paardendiefstal in 1712 of in Notaris Josse Eyckermans en “De imitatio Christi”, 1760. Maar ook in recente boeken zoals illustrator van kinderboeken Merel Eyckerman of de vermelding van Esther Eykerman als franse verpleegster in Ivoorkust, waarbij we meteen kunnen zien dat ze ook in het telefoonboek van Ivoorkust van 2007 staat.

3. Almanaks, jaarboeken, e.d. kunnen bvb namen en beroepen bevatten zoals de “Nuttigen Almanach en Wegwijzer der stad Gent en der provincie Oost-Vlaanderen” die volledig beschikbaar is voor een 10-tal jaargangen in de 19de eeuw. Deze alamanak bevat o.a. conversietabellen voor eenheden, marktdagen en lijsten met beoefenaars van allerlei beroepen (met straatnamen!), zoals op de voorbeeldpagina rechts voor goud- en zilversmeden, hoedenmakers en horlogemakers.
Het “Wekelijks nieuws uit Loven, mede beschrijvinge diër stad“, bevat zelfs een naamindex achteraan (die helaas verre van volledig is), er zijn er momentel 13-tal uit de 18de eeuw volledig beschikbaar.
Genealogiedomein.nl linkt naar de huwelijks- en overlijdensberichten in verschillende edities van “De Maandelykse Nederlandische Mercurius” van 1756 tot 1815. 

3. Historische werken zoals biografieën (”Biographisch woordenboek der Nederlanden“) en lokale geschiedenis van dorpen, steden en streken.

5. Volledige genealogieën: de Rainy Day Research website heeft een index van engelstalige genealogieën op Google books gemaakt.
Maar er zijn ook belgische genealogieën te vinden zoals
“Het geslacht Stienen-Stijnen uit het Land van Weert (1643-2001)” uit 2001 of
“Het geslacht der van Haren’s” uit 1829 of
“Tollens en zijn tijd” uit 1806 met een genealogie van Tollens. 
En andere genealogie gerelateerde werken zoals “Het hoog adelyk, en adelryk Zeelant” uit 1761.

Het is alleszins interessant om regelmatig eens terug te gaan zoeken want er worden nog continue boeken toegevoegd.

Als je nog interessante vondsten doet in Google Books kan je ze via een comment aan dit artikel toevoegen.

In een 2de artikel over Google Books zal ik praktische tips geven om beter te zoeken en te vinden in Google Books.

Académie Royale d'Archéologie de Belgique, Annales 1876

“Le 22 septembre 1712, fut exécuté par la corde certain Jean Eyckermans, natif de Renaix, en vertu de ma sentence, convaincu de vol de chevaux, entre autres d’en avoir volé un au village d’Oisterzeel, pays d’Alost quelle exécution s’est faite sous Westrem, à la gauche de la chaussée, quand on va d’Alost à Gand oú j’ai fait planter un poteau, avec la verge signale ordinaire de ma justice.”

Jean Eyckermans, geboren in Ronse, en daarmee zeer hoogstwaarschijnlijk een ‘Eykerman’ werd dus veroordeeld door de prévot général de l’hotel voor het stelen van een paard in Oosterzele. Hij werd opgepakt en in Westrem opgehangen, links van de weg Aalst-Gent, richting Gent.

Een voetnoot in het artikel “Le prévot général de l’hotel, ses attributions et ses prérogatives” door J.-J.-E. Proost, maar wel een interessante anecdote voor de stamboom!
Het werd gepubliceerd in de ’Annales’ van 1876 van de Académie royale d’archéologie de Belgique, tome III, p. 154, zie de scan hiernaast. Ik vond het via Google Books.

Volgens de stamboom zijn er helaas 3 Jeans die hiervoor in aanmerking komen: 

1. Joannes zoon van Balduinus, geboren te Ronse in 1671
2. Joannes zoon van Gaspar, ook geboren te Ronse in 1671
3. Joannes Baptiste zoon van Alexander,  kleinzoon van Gaspar, geboren te Ronse in 1691

De zoon van Gaspar is wellicht onwaarschijnlijk omdat hij een familievader was met 5 kinderen, maar we kunnen hem ook niet definitief uitsluiten…

Verder onderzoek is dus nodig!

Sint-Helena medaille

Als oudstrijder van Napoleons leger kreeg Pierre Eyckermans, wonende in Fosses (Val d’Oise, Frankrijk), in 1857 de “médaille de Sainte Hélène“. Pierre was in dienst bij de 4de divisie Huzaren/42ste linieregiment van 30-4-1815 tot 25-6-1815, dus tot net na de nederlaag van Napoleon bij Waterloo op 18 juni 1815.

Een voorwaarde om deze medaille te krijgen was: in leven zijn in 1857. Pierre moet toen waarschijnlijk ergens tussen de 60 en 90 jaar oud geweest zijn.

Pierre behoort naar alle waarschijnlijkheid tot de kern Eyckermans uit Zichem en Diest. Meerdere personen uit deze tak verhuisden naar Frankrijk of elders in België. Zo bijvoorbeeld kleermaker Jean François Eyckermans uit Diest die naar Parijs verhuisde in 1758 en wiens afstammelingen op het eiland Réunion wonen onder de verbasterde naam Lakermance. Meer hierover op de website van Thierry Lakermance.

Toen Pierre Eyckermans soldaat was vocht de 4e Huzaren divisie, een cavalerie divisie, mee in de Waterloo campagne van Napoleon, o.a. in de slag bij Ligny op 16 juni 1815. Dit was de laatste overwinning van Napoleon.

Charge van het 4de Huzaren in de slag bij Friedland in 1807 (door Detaille)

Waterloo zelf zien ze niet, maar wel de slag bij Waver die gedeeltelijk tegelijk geleverd wordt (17 en 18 juni).

De 4e Huzaren divisie stond toen onder de leiding van Generaal Pierre Soult en viel onder het cavaleriekorps van Generaal Claude-Pierre Pajol onder Maarschalk Emmanuel de Grouchy.

This probably is not a JPEG file

“De imitatio Christi” (middelnederlandse vertaling) is een populair middeleeuws boek (voor het eerst gedrukt in 1472) dat beschrijft hoe je een goed christen wordt. Het is vermoedelijk geschreven door Thomas a Kempis (1380-1472).

In het onderzoek naar de echte auteur van “De imitatio Christi” speelt ook Judocus (Josse) Eyckermans (°1704 †1766) een rol. De in Zichem geboren Josse was notaris in Leuven van 1732 tot aan zijn dood in 1766.

Deductio critica ..., Eusebius Amort, pagina 97

In ”Deductio critica qua juxta sanioris criticae leges moraliter certum redditur Ven. Thomam Kempensem librorum de Imitatione Christi authorem esse” van de Duitse theoloog Eusebius Amort uit 1761 wordt aangehaald (p. 97) dat notaris Eyckermans op 28 november 1760 attesteerde dat in een kopie uit 1477 van de “Kroniek van Windesem” van Jean Buschius uit 1464, het fragment waarin deze het werk toewijst aan Thomas a Kempis van dezelfde hand is als de omringende tekst. Er waren immers tegenstanders van de toewijzing van ”De imitatio Christi” aan Thomas a Kempis die beweerden dat die toewijzing in het werk van Buschius er later aan was toegevoegd.

Later wordt de attestatie van notaris Eyckermans nog in verschillende werken vermeld, verwijzend naar het werk van Amort, o.a. in Jean Baptiste Malou’s ”Recherches historiques et critiques sur le véritable auteur du livre de l’imitation de Jésus Christ” uit 1848, op pagina 39:

“Le R. P. Th. Bosmans, prieur du couvent de St-Martin, de la congrégation de Windesem, à Louvain, possesseur de la plupart des manuscrits du couvent de St-Agnès, a fait attester en 1760, par le notaire Eyckermans, en présence de plusieurs témoins, que les paroles citées par nous se lisent dans le manuscrit autographe de Buschius, intitulé : Liber de viris illustribus patrum et fratrum antiquorum in Windesem, etc., et que ces paroles, collationnées avec l’autographe, ont été trouvées écrites de la même main, du même caractère, avec la même encre, dans le même contexte, dans les mêmes lignes, sans aucune rature, sans la suppression d’un seul mot, sans parenthèse.”

Al in 2003 had ik een idee voor de visualisatie van een stamreeks. Ik schreef daar toen in Java een programmatje voor: GeneaTime. Dat was echter maar een prototype dat moeilijk algemeen bruikbaar was.
Ik overweeg nu om het te herbekijken en bruikbaarder te maken, o.m. door GEDCOM input te voorzien en tijdperken en kleuren configureerbaar te maken. 

Hieronder een voorbeeld van mijn stamreeks gemaakt met GeneaTime. De grafiek laat toe om in een oogopslag interessante informatie te zien zoals aantal (overlevende) kinderen, evolutie van de huwelijksleeftijd, in welk tijdperk leefden ze, … maar ook afwijkingen en fouten in de gegevens kunnen zo zichtbaar worden (zie ook de legende onder de grafiek).

GeneaTime stamreeks van Peter Eyckerman.

Op de eerste vertikale lijn staat de tijdslijn met alle voorouders en hun geboortedatum.
Op de 2de lijn staat het huwelijk.
Op de 3de lijn staat het eerste kind.
Op de 4de lijn staat het laatste kind (een bolletje per kind, gele zijn gestorven binnen het jaar, oranje voor hun 5de jaar).
Op de 5de lijn staat het overlijden.
Rode bolletjes duiden op een schatting voor die datum. 

Is er een verband tussen de Ey(c)kerman(s) naamdragers in België en die in Duitsland?

We weten al dat er in België 3 kernen zijn vanaf de 16de eeuw (Ronse voor Eykerman, Zichem-Diest voor Eyckermans en het Waasland voor Eyckerman). Maar kwamen ze daarvoor ergens anders vandaan? Of zijn ze ergens anders naartoe gegaan?

In de databank van Familysearch.org vinden we de exacte spelling “Eyckerman” terug in Lippe tussen 1680 en 1799. De spellingsvarianten met een ‘i’ ipv een ‘y’ Ei(c)kerman(n) zijn echter veel talrijker (>1800 geboorten) en zijn geconcentreerd in Lippe en in Westfalen vanaf 1624.

Heden ten dage vinden we in Duitsland  enkel nog de naamvarianten Eikermann (327 telefoonnrs.), Eickermann (65 telefoonnrs.) en Eikerman (1 telefoonnr.), met nog steeds de grootste concentratie in en rond Lippe. 

Lippe behoort nu tot Noord-Rijnland-Westfalen, maar tot 1945 was het een (semi)zelfstandig land met als hoofdstad Detmold. [Bron: Wikipedia]